Discovery Nieuws

Arkaroola rocks!

Arkaroola is een particulier natuurreservaat in de North Flinders Ranges. Op de landkaart van het immense gebied vind je illustere namen als Mount Oliphant, Paralana Hot Springs, Barrarana Gorge en Coulthards Lookout. Aardlagen van honderden miljoenen jaren terug zijn hier opgetild en gekreukeld, waardoor de geologische geschiedenis zich aan je openbaart. Arkaroola staat terecht te boek als Wilderness Sanctuary, maar is eerst en vooral een openluchtmuseum van gesteenten en rotsen.

Ochre Wall in Arkaroola, Photo Credits – Paul Cosijn ©

Home of the wedge-tailed eagle

“Daar, dat zal er één zijn, zo’n wedge-tailed eagle.”
Sinds we zagen dat ons verblijf Rawnsley Park Station een wigstaartarend als logo heeft, zijn wij op de uitkijk naar deze grootste roofvogel van Australië. “Nee, die lijkt me te klein.” Antwoord ik. “Maar kijk, hij heeft licht en donker op zijn vleugels en zo’n puntige staart aan de achterkant…” zegt mijn reisgenoot terecht. Het blijkt onze eerste spot, maar zeker niet de laatste.

Wedge-tailed Eagle - Photo Credits Paul Cosijn ©

Natuurlijk Blue Mountains

Eén van de meest bezochte natuurlijk attracties van Australië is de Blue Mountains. Het ligt op een comfortabele afstand van Sydney, de meeste grote dieren van het land komen er voor en het biedt schitterende vergezichten. Geen wonder dus dat dit een populaire bestemming is. Het mooie is dat wie dit gebied net even wat extra aandacht geeft, een wereld kan ontdekken die voor de vluchtige reiziger verscholen blijft…

King Parrot - Photo Credits Paul Cosijn ©

Rendezvous with the kangaroo

“Blue Mountains is the only area in the world where you can drive for one kilometer and go through six different ecosystems!” Aan het woord is Tim Tranter, een zeer ervaren gids die ons door Megalong Valley rijdt. In die vallei kan hij op de meter nauwkeurig aanwijzen waar we een nieuwe zone ingaan. En aan het eind van de vallei staat ons nog van alles te wachten.

Grijze Reuzenkangoeroe - Photo Credits Paul Cosijn ©

Eigenaardige dieren (4): het aardvarken

Als je als natuurliefhebber op pad gaat naar een nieuwe plek, dan heb je vaak een onuitgesproken verwachting van welk dier je gaat zien. Een kangoeroe als je naar Australië gaat, een jaguar als je naar de Amazone gaat of een olifant als je naar Afrika gaat. Dit zijn natuurlijk ook prachtige dieren en zeker de moeite waard om in het echt te zien. Soms maken onbekende dieren die je niet had verwacht nog meer een onuitwisbare indruk. In de serie meest eigenaardige dieren die ik gezien heb, hier deel vier: het aardvarken.

Photo Credits – Tswalu Kalahari

Waarom heeft een zebra strepen?

Op de meedogenloze savanne vindt een voortdurend spel op leven en dood plaats tussen roofdieren en prooidieren. Een Cruyffiaans gezegde zou kunnen zijn: "Wie je niet ziet, kun je ook niet opeten." Zo bekeken is camouflage van levensbelang. Een vacht met witte en zwarte strepen is dan wel het laatste wat je zou verwachten. Sinds Darwin zijn natuurlijke selectie over het voetlicht bracht, speelt de vraag wat toch het evolutionaire voordeel kan zijn van zwarte en witte strepen. Er bestaan vele fascinerende theorieën hierover, maar Hongaarse onderzoekers komen nu met een totaal nieuwe stelling, voor het eerst gebaseerd op echte waarnemingen…

Photo Credits: Sabi Sabi Game Reserve

De bestaande theorieën waarom zebra’s strepen hebben, lijken in eerste instantie ongeloofwaardig. Maar als er geen betere beschikbaar zijn, waarom zouden ze dan niet kunnen kloppen?

Een overzicht:

• De strepen van de zebra zijn juist wel een vorm van camouflage. Zebra’s grazen doorgaans midden op een vlakte waar het gras kort is. Als de temperatuur oploopt en het zindert van de hitte, dan zijn zwartwitte zebra’s juist vrij lastig te onderscheiden. Bezoekers van de savanne weten dat dit klopt, maar wordt dit eventuele voordeel dan niet gecompenseerd door de voor de hand liggende nadelen?
• Zwarte strepen absorberen hitte, witte strepen reflecteren hitte. Naast elkaar geplaatst zouden deze strepen zorgen voor warmteverschillen en zodoende een stroming in de lucht veroorzaken en juist deze stroming zou een verkoelende werking hebben op de zebra in de zon. Persoonlijk vind ik deze theorie net zo schitterend als vergezocht.
• De zebra is een groepsdier. Waar een individueel dier opvalt tegen de andere kleuren van de savanne, is dat bij een groep minder het geval. Als een leeuw (de grootste zebradoder onder de roofdieren) de aanval inzet, rennen zebra’s kriskras door elkaar. Juist de strepen maken het dan moeilijk voor leeuwen om de individuele zebra te herkennen in de brei van zwarte en witter strepen. Ach, eigenlijk is dit best geloofwaardig, maar de enige reden waarom de meest succesvolle paardachtige van Afrika zo is geëvolueerd? Misschien toch niet.

Overigens heeft natuurfotograaf Johan Elzenga in de jaren tachtig al eens een artikel over de zebra en zijn strepen geschreven. Hierin noemde hij ook de mogelijkheid dat tseetseevliegen, die kleur anders waarnemen, wellicht moeite hebben met een oppervlak dat niet homogeen is.

Wellicht heeft Johan Elzenga de Hongaar Gabor Horvath en zijn mede-onderzoekers geïnspireerd. Zij constateerden dat de manier waarop het licht reflecteert van donkere oppervlakken erg gunstig is voor dazen (bloedzuigende insecten). Een wit oppervlak is ongunstig.

Om de situatie bij paarden zo goed mogelijk na te bootsen, maakten zij een opstelling van een zwart paard, een wit paard en een zwartwit gestreept paard (lijkend op een zebra). Tot hun verbazing trok de zwartwitte opstelling de minste dazen aan. Dit is opmerkelijk aangezien deze nog steeds zwart bevat, wat voor dazen gunstig bleek. Hun aanname is dat door de strepen het licht voor dazen nog ongunstiger reflecteert, dan een wit oppervlak. Minder dazen betekent minder ziektes (die via bloed worden overgedragen) en zo een evolutionair voordeel.

Iets meer in detail staat dit beschreven in een artikel van de BBC.

Of het mysterie hiermee helemaal is ontrafelt blijft de vraag, maar we zijn wel absoluut een stap dichter bij de oplossing.

Eigenaardig dieren (3): het vogelbekdier

Als je als natuurliefhebber op pad gaat naar een nieuwe plek, dan heb je vaak een onuitgesproken verwachting van welk dier je gaat zien. Een kangoeroe als je naar Australië gaat, een jaguar als je naar de Amazone gaat of een olifant als je naar Afrika gaat. Dit zijn natuurlijk ook prachtige dieren en zeker de moeite waard om in het echt te zien. Soms maken onbekende dieren die je niet had verwacht nog meer een onuitwisbare indruk. In de serie meest eigenaardige dieren die ik gezien heb, hier deel drie: het vogelbekdier.

Photo Credits – Planet Green

Liefdespaar redding voor Sumatraanse neushoorn

Tam is een man van 20 jaar en Punting is een meisje van 12. Het is de bedoeling dat zij zo snel mogelijk verliefd worden en voor nageslacht zorgen. Dan is er hoop voor de Sumatraanse neushoorn…

 

 

Bron: Reuters

Vrouwtjesneushoorn Puntung staat model voor het probleem van deze bedreigde diersoort. Zij woonde in een afgelegen natuurgebied zonder soortgenoten in de omgeving. Sabah Wildlife Department (SWD) heeft haar anderhalf jaar gevolgd om zeker te weten dat zij niet al in het wild de kans had om voort te planten. Toen dat niet het geval bleek, is zij gevangen genomen. Waar dat was, wordt door SWD angstvallig geheim gehouden. Bij onderzoek door de dierenarts bleek dat Puntung botten aan haar voet miste die ontstaan zijn door het op jonge leeftijd in een val trappen. Neushoorns worden nog altijd gestroopt om hun hoorns te vermalen tot poeder, waarvan Aziaten menen dat het de potentie verhoogt.

Puntung is nu geplaatst binnen een afzetting in Tabin Wildlife Reserve. Daar verblijft mannetjesneushoorn Tam, die in 2008 in de buurt van Tabin gered is van een palmolieplantage. De twee worden nu nog gescheiden gehouden, maar communiceren al wel met elkaar. Als het lukt om ze te laten voortplanten dan geeft dit een broodnodige impuls aan de soort. Er zijn naar schatting 150 Sumatraanse neushoorns over in het wild, waarvan slechts 40 in Borneo. Deze laatste vormen een ondersoort, toepasselijk genaamd Borneo-Sumatraanse neushoorn.

Wie eet nu dit schattigste dier van de planeet?

Een beer is al sinds jaar en dag het meest populaire knuffeldier. Maar als we opnieuw mochten kiezen, zou ik de plompe lori aanwijzen. Met een ultrazachte vacht, grappige grijpvingers, lieve oortjes en… vertederende ogen waar ET jaloers op is. Een Nederlandse onderzoekster, Madeleine Hardus, heeft nu waargenomen dat dit schattigste dier van de planeet op Sumatra wordt opgegeten door nota bene een andere goedzak pur sang, waarvan we zelfs dachten dat het vegetariërs waren! Klik hieronder om de dader te weten te komen.

 

Photo Credits: Discovery Channel

Madeleine Hardus doet als biologe voor de Universiteit van Amsterdam onderzoek in Ketambe (onderdeel van het Leuser Ecosysteem) op Sumatra in Indonesië. In het regenwoud komt zij bijzondere dieren tegen als slangen, pauwen, stekelvarkens, neushoornvogels en gibbons. De zogenaamde plompe lori is een diertje dat je niet gemakkelijk ziet, omdat het ’s nachts actief is. Als je ze wel vindt, dan kun je ze vaak wel een tijdje volgen, want het zijn geen snel bewegende dieren. Zij eten dan ook fruit, jonge vogels en langzame insecten. Plompe lori’s zijn bedreigde diersoorten door het verdwijnen van hun habitat.

Welk dier, waarvan we dachten te weten dat het vegetarisch is, zou onlangs betrapt zijn op het eten van juist deze plompe lori’s?

Madeleine Hardus onderzoekt naar de impact van boskap op het verdwijnen van dit dier. Het gaat om de meest vredelievende mensenaap die we kennen. De orang oetan. Hardus constateert dat een 45-jarige orang oetan in haar onderzoeksgebied meerdere keren plompe lori’s heeft verorberd. De gebruikte methode is het verlammen van de lori door het uit de boom te meppen. Daarna is de kans om zelf gebeten te worden kleiner en zo ontwijkt ze ook het gif uit het speeksel van de plompe lori. Het feit dat de orang oetan speciaal van koers wijzigt om een plompe lori te verschalken wijst op doelgericht gedrag en geen toevalsgedrag vanwege een dier dat op haar pad komt. Zo moeten we dus ons beeld van de goedmoedige orang oetan een beetje bijstellen.

Het onderzoek is deze maand gepubliceerd in de International Journal of Primatology.

 

Eigenaardige dieren (2): de rups van de atlasvlinder

Als je als natuurliefhebber op pad gaat naar een nieuwe plek, dan heb je vaak een onuitgesproken verwachting van welk dier je gaat zien. Een kangoeroe als je naar Australië gaat, een jaguar als je naar de Amazone gaat of een olifant als je naar Afrika gaat. Dit zijn natuurlijk ook prachtige dieren en zeker de moeite waard om in het echt te zien. Soms maken onbekende dieren die je niet had verwacht nog meer een onuitwisbare indruk. In de serie meest eigenaardige dieren die ik gezien heb, hier deel twee: de rups van de atlasvlinder.

Photo Credits – Paul Cosijn ©